Trực thuộc NAVIVA GROUP:
Công ty cổ phần NAVIVA GROUP®
Công ty cổ phần vắc xin và sinh phẩm NAM HƯNG VIỆT®
Công ty cổ phần dược phẩm TƯỜNG KHUÊ®
Công ty cổ phần WINBIO®
Lượt truy cập: 147,891 Online: 4

Từ ngày 18-24/11/2026, Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Kháng sinh Thế giới (World AMR Awareness Week) diễn ra với chủ đề “One Health, one action: Prevent AMR now” (Một Sức khỏe, một hành động: Ngăn chặn kháng thuốc ngay hôm nay). Chiến dịch kêu gọi mọi người cùng chung tay góp sức, nhận thức rằng sức khỏe của con người, động vật, thực vật và môi trường có mối liên hệ mật thiết và phụ thuộc lẫn nhau, và hành động trong một lĩnh vực có thể mang lại lợi ích cho tất cả. [2].

Ảnh: NAVIVA Group hưởng ứng tuần lễ nhận thức về Kháng thuốc Kháng sinh thế giới.

Kháng thuốc kháng sinh ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và sự phát triển bền vững của quốc gia

Thế giới ngày càng kết nối chặt chẽ, thuốc men cứu sống con người, thực phẩm chúng ta sản xuất, nền kinh tế mà chúng ta đang phụ thuộc và môi trường sống đều có mối liên hệ mật thiết với nhau. Sự xuất hiện và lan rộng của các vi sinh vật kháng thuốc (Antimicrobial Resistance – AMR) có thể tác động đến tất cả những lĩnh vực này, nó làm suy yếu hiệu quả của các phương pháp điều trị thiết yếu và khiến hàng triệu người có nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng không thể chữa khỏi [2]. Đây cũng là lý do kháng thuốc kháng sinh trở thành một trong những mối đe dọa đối với sức khỏe toàn cầu.

Kháng thuốc kháng sinh (AMR) xảy ra khi vi khuẩn, vi rút, nấm và ký sinh trùng không còn đáp ứng với thuốc kháng sinh, khiến các phương pháp điều trị thông thường không còn hiệu quả như trước.  Do đó, các bệnh nhiễm trùng trở nên nghiêm trọng hơn, kéo dài thời gian mắc bệnh, làm tăng chi phí y tế, nguy cơ biến chứng và dẫn đến tử vong [4]. 

Theo các ước tính, kháng thuốc kháng sinh hiện liên quan đến hơn 4,7 triệu ca tử vong mỗi năm. Nếu không có những biện pháp can thiệp hiệu quả và kịp thời, tình trạng này có thể gây ra tới 39 triệu ca tử vong trong giai đoạn 2025-2050, đồng thời ước tính gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu khoảng 7,7 nghìn tỷ USD vào năm 2035. Gánh nặng này được dự báo sẽ ảnh hưởng không cân xứng đến các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình [2].

Thực trạng kháng thuốc tại Việt Nam

Việt Nam những năm gần đây nằm trong số các quốc gia chứng kiến ​​mối đe dọa ngày càng gia tăng của kháng thuốc kháng sinh, do việc sử dụng kháng sinh thiếu hợp lý ở tất cả các cấp trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, trong nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi [4].

Theo dữ liệu được WHO công bố, một số thực trạng đáng quan tâm gồm:

  • Cấp phát thuốc kháng sinh không cần đơn: 88-97% các nhà thuốc bán kháng sinh không cần đơn thuốc, mặc dù điều này bị pháp luật Việt Nam cấm.
  • Sử dụng thuốc kháng sinh không đúng cách: Một nghiên cứu tại các bệnh viện ở Việt Nam cho thấy khoảng một phần ba bệnh nhân sử dụng thuốc kháng sinh không phù hợp trong thời gian nằm viện [5].
  • Lạm dụng và sử dụng quá mức thuốc kháng sinh: thuốc kháng sinh chiếm hơn 50% tổng số thuốc được sử dụng trong y học và là loại thuốc bán chạy nhất tại các nhà thuốc cộng đồng [4].

Những số liệu trên cho thấy tình trạng lạm dụng và sử dụng kháng sinh không đúng cách đang diễn ra phổ biến như người dân tự ý mua kháng sinh khi chưa có đơn của bác sĩ; ngừng thuốc khi mới thấy đỡ bệnh; dùng lại thuốc thừa hoặc chia sẻ thuốc cho người khác.

Cần lưu ý rằng, kháng thuốc không chỉ từ việc sử dụng thuốc điều trị cho con người. Việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và tình trạng phát thải chất thải chứa dư lượng kháng sinh ra môi trường cũng góp phần làm phát sinh và lan truyền vi sinh vật kháng thuốc, ảnh hưởng đến sức khỏe con người [1].

Người dân có thể làm gì để phòng, chống kháng thuốc kháng sinh?

Để phòng chống kháng thuốc, mỗi người dân cần nâng cao ý thức, góp phần hạn chế tình trạng kháng thuốc thông qua những thay đổi thiết thực trong nuôi trồng, sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe.

1. Sử dụng kháng sinh đúng chỉ định, không tự ý mua và lạm dụng thuốc

Kháng sinh chỉ có tác dụng điều trị các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn gây ra, không có hiệu quả đối với cảm lạnh, cúm và các bệnh do vi rút. Vì vậy, người dân không nên tự mua kháng sinh khi có các triệu chứng như ho, sốt, đau họng hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ. Khi được bác sĩ kê đơn, cần tuân thủ đúng loại thuốc, liều lượng, thời gian và hướng dẫn điều trị; không tự ý tăng, giảm liều, ngừng thuốc hoặc chia sẻ kháng sinh cho người khác. Nếu gặp tác dụng không mong muốn hoặc có thắc mắc trong quá trình sử dụng, nên trao đổi với nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp [1].

2. Tăng cường vệ sinh và kiểm soát nhiễm khuẩn

Duy trì vệ sinh cá nhân, môi trường sống và khu vực chế biến thực phẩm; rửa tay trước khi nấu ăn, sử dụng thực phẩm an toàn và đảm bảo nguồn nước sạch, hợp vệ sinh trong gia đình, cơ sở y tế và sản xuất thực phẩm. Bên cạnh đó, tiêm chủng cũng góp phần phòng ngừa nhiễm trùng, giảm nguy cơ biến chứng do vi khuẩn và hạn chế việc sử dụng kháng sinh không phù hợp [3].

3. Chung tay bảo vệ sức khỏe từ cộng đồng đến môi trường

Mỗi người cần nâng cao nhận thức về việc sử dụng thuốc có trách nhiệm, không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh trong  trồng trọt, chăn nuôi, đồng thời xử lý thuốc và chất thải đúng cách. Đây cũng là tinh thần của khẩu hiệu “Một Sức khỏe” (One Health), mang hàm ý sức khỏe con người, động vật, thực vật và môi trường có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, tất cả là một. [2].

NAVIVA Group hưởng ứng Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Kháng sinh Thế giới 2026

Kháng thuốc kháng sinh (AMR) có thể lây lan nhanh chóng qua các cơ sở y tế, động vật, thực phẩm, đất và nước nên để giải quyết vấn đề này đòi hỏi sự hợp tác giữa các lĩnh vực y tế, chăn nuôi và môi trường, bao gồm các cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến mỗi người dân.

Trong nỗ lực đó, vắc xin BARYCELA phòng bệnh thủy đậu là một điểm sáng với công nghệ cải tiến không chứa kháng sinh trong quy trình sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe về thành phần vắc xin. Vắc xin đã đạt chứng nhận tiền thẩm định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO-PQ) năm 2023.  Hưởng ứng Tuần lễ Nhận thức về Kháng thuốc Kháng sinh Thế giới 2026, NAVIVA Group mong muốn góp phần lan tỏa kiến thức khoa học, nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng thuốc kháng sinh có trách nhiệm và chủ động phòng ngừa bệnh truyền nhiễm.

Mỗi hành động đúng hôm nay là một đóng góp thiết thực để bảo vệ hiệu quả của thuốc điều trị, gìn giữ sức khỏe cộng đồng và hướng tới một tương lai phát triển bền vững.

 

Tài liệu tham khảo 

[1] MARD, MOH, WHO, FAO and the British Embassy, Everyone in Viet Nam must join hands against antimicrobial resistance, say officials. World Health Organization, 2024.

[2] Quadripartite Joint Secretariat on Antimicrobial Resistance, World AMR Awareness Week 2026: One Health, one action: Prevent AMR now, 2026. 

[3] WHO, Estimating the impact of vaccines in reducing antimicrobial resistance and antibiotic use: Technical report,  2024.

[4] WHO, Antimicrobial resistance in Viet Nam. WHO Regional Office for the Western Pacific, 2026.

[5] Thu TA et al., Antibiotic use in Vietnamese hospitals: A multicenter point-prevalence study. American Journal of Infection Control, 2012.


Bài viết liên quan