Trực thuộc NAVIVA GROUP:
Công ty cổ phần NAVIVA GROUP®
Công ty cổ phần vắc xin và sinh phẩm NAM HƯNG VIỆT®
Công ty cổ phần dược phẩm TƯỜNG KHUÊ®
Công ty cổ phần WINBIO®
Lượt truy cập: 144,070 Online: 7

Vắc xin thủy đậu là vắc xin sống giảm độc lực, sử dụng vi rút Varicella-Zoster (VZV) đã được làm suy yếu để kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch. Tuy nhiên, vi rút này nhạy cảm với nhiệt độ và điều kiện môi trường, khiến hoạt lực có thể suy giảm theo thời gian. Vì vậy, duy trì hiệu giá vi rút sống trong suốt thời hạn sử dụng là một yêu cầu quan trọng đối với chất lượng vắc xin. [1,3]

Với những cải tiến trong công nghệ sản xuất và công thức bào chế, vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 được phát triển với tiêu chuẩn hiệu giá tối thiểu 3.800 PFU/liều đến cuối hạn sử dụng 24 tháng, khi bảo quản đúng điều kiện quy định. [4,5]

Ảnh: Virus Varicella-Zoster chụp dưới kính hiển vi (Nguồn: taijouhoushin)

 

1. PFU – Chỉ số đánh giá hiệu giá vi rút sống trong vắc xin

PFU (Plaque-Forming Unit) là đơn vị tạo mảng dùng để xác định lượng vi rút còn khả năng gây nhiễm trong điều kiện nuôi cấy tế bào. Chỉ số này được đo bằng phương pháp thử nghiệm chuyên biệt, dựa trên khả năng vi rút tạo ra những vùng tổn thương trên tế bào nuôi cấy. [2]

Đối với vắc xin thủy đậu sống giảm độc lực, PFU là một trong những chỉ tiêu quan trọng để kiểm soát chất lượng và đánh giá khả năng duy trì hoạt lực của vi rút trong quá trình bảo quản. [3]

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2025), mức hiệu giá vi rút sống tối thiểu của các vắc xin thủy đậu được cấp phép dao động từ 1.000 đến 17.000 PFU/liều, tùy theo từng sản phẩm. WHO không quy định một ngưỡng PFU tối thiểu chung cho tất cả các vắc xin thủy đậu; tiêu chuẩn cụ thể do cơ quan quản lý có thẩm quyền xác lập và phê duyệt. [1]

 

2. Những yếu tố ảnh hưởng đến tính ổn định của vắc xin

Vắc xin thủy đậu sống giảm độc lực cần duy trì hoạt lực của vi rút để tạo đáp ứng miễn dịch. Tuy nhiên, hiệu giá vi rút có thể suy giảm theo thời gian, đặc biệt khi điều kiện bảo quản không phù hợp. [1,8]

Một số yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính ổn định của vắc xin bao gồm:

  •       Nhiệt độ bảo quản: Duy trì dây chuyền lạnh theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất giúp hạn chế nguy cơ suy giảm hoạt lực vi rút. Vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 được bảo quản ở 2-8°C. [4]
  •       Công nghệ đông khô: Giúp hạn chế những biến đổi có thể ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin trong quá trình bảo quản. [3]
  •   Công thức bào chế: Việc cải tiến công thức và lựa chọn các tá dược ổn định phù hợp góp phần duy trì chất lượng vắc xin trong quá trình bảo quản. Đáng chú ý, vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 có bổ sung urê như một tá dược ổn định, tạo nên điểm khác biệt so với công thức của vắc xin MAV/06 thế hệ 1. [4]

Ngoài ra, ánh sáng và những thay đổi về môi trường bảo quản cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng vắc xin. [8]

Điều quan trọng không chỉ là hiệu giá vi rút tại thời điểm sản xuất, mà còn là khả năng duy trì hiệu giá đạt tiêu chuẩn cho đến cuối hạn sử dụng.

 

  3. Vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 – Duy trì tiêu chuẩn hiệu giá tối thiểu 3.800 PFU trong 24 tháng

Vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 do GC Biopharma (Hàn Quốc) phát triển, với những cải tiến về dòng tế bào sản xuất, quy trình sản xuất và công thức bào chế so với thế hệ trước. [4,5]

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí Vaccine năm 2021, Vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2 được phát triển với liều mục tiêu 8.000 PFU. Đồng thời, cơ quan quản lý Hàn Quốc xác lập yêu cầu duy trì hiệu giá vi rút sống tối thiểu 3.800 PFU/liều trong suốt hạn sử dụng. Với hạn sử dụng 24 tháng khi bảo quản ở 2-8°C, đây là một đặc điểm đáng chú ý trong tiêu chuẩn chất lượng của sản phẩm. [4,5]

Theo thông tin công bố của các nhà sản xuất, tiêu chuẩn hiệu giá vi rút sống tối thiểu có sự khác biệt giữa các vắc xin thủy đậu. Cụ thể, vắc xin chủng MAV/06 thế hệ 1 có mức hiệu giá tối thiểu 1.400 PFU/liều, trong khi vắc xin chủng MAV/06 thế hệ 2 có mức tối thiểu 3.800 PFU/liều. Đối với các vắc xin sử dụng chủng Oka, mức hiệu giá tối thiểu được công bố là 1.350 PFU/liều đối với Oka/Merck và khoảng 1.995 PFU/liều đối với Oka/RIT. [4-7]

Như vậy, tiêu chuẩn hiệu giá tối thiểu của vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2  cao khoảng 1,9 lần so với vắc xin chủng Oka/RIT và 2,8 lần so với vắc xin chủng Oka/Merck. Tuy nhiên, sự khác biệt này phản ánh tiêu chuẩn chất lượng riêng của từng sản phẩm, không đồng nghĩa với sự khác biệt tương ứng về hiệu quả bảo vệ trên lâm sàng. [4,6,7]

Theo hướng dẫn của WHO, hạn sử dụng vắc xin cần được xác lập dựa trên dữ liệu độ ổn định, nhằm bảo đảm sản phẩm duy trì các chỉ tiêu chất lượng trong điều kiện bảo quản được phê duyệt. [8]

 

4. Hiệu giá PFU cao có đồng nghĩa với hiệu quả bảo vệ tốt hơn?

Hiệu giá PFU là một chỉ tiêu quan trọng về chất lượng, nhưng PFU cao hơn không đồng nghĩa với hiệu quả bảo vệ lâm sàng tốt hơn. Việc đánh giá vắc xin cần xem xét đồng thời tính ổn định, tính sinh miễn dịch, tính an toàn và các kết quả nghiên cứu lâm sàng.

Đối với vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2, nghiên cứu pha III trên 515 trẻ khỏe mạnh từ 12 tháng đến 12 tuổi ghi nhận tỷ lệ chuyển đổi huyết thanh đạt 97,9%, đồng thời cho thấy tính sinh miễn dịch không thua kém vắc xin chủng Oka/Merck được sử dụng làm đối chứng. [5]

Như vậy, bên cạnh các dữ liệu lâm sàng về tính sinh miễn dịch và an toàn, tiêu chuẩn hiệu giá tối thiểu 3.800 PFU/liều đến cuối hạn sử dụng 24 tháng là một đặc điểm đáng chú ý của vắc xin thủy đậu chủng MAV/06 thế hệ 2.

Việc duy trì hiệu giá vi rút sống đạt tiêu chuẩn trong suốt thời hạn sử dụng, khi được bảo quản đúng quy định, góp phần bảo đảm chất lượng vắc xin và hỗ trợ công tác tiêm chủng phòng bệnh thủy đậu.

 

Tài liệu tham khảo

[1] World Health Organization. WHO position paper on varicella vaccines – November 2025. Weekly Epidemiological Record. 2025;100:567-590. https://www.who.int/publications/i/item/who-wer10047-567-590

[2] World Health Organization. WHO manual for the establishment of national and other secondary standards for vaccines. 2011.

[3] World Health Organization. Requirements for Varicella Vaccine (Live). WHO Technical Report Series No. 848, Annex 1.

[4] GC Biopharma Corp. Position Paper on MAV/06 Varicella Vaccines, Version 1.0.

[5] Choi UY, et al. Immunogenicity and safety profiles of a new MAV/06 strain varicella vaccine in healthy children: A multinational, multicenter, randomized, double-blinded, active-controlled phase III study. Vaccine. 2021;39:1758-1764.

[6] Merck Sharp & Dohme. VARIVAX – Hướng dẫn sử dụng được phê duyệt tại Việt Nam. 2015.

[7] GlaxoSmithKline. VARILRIX – Thông tin kê toa được phê duyệt tại Việt Nam. 2015.

[8] World Health Organization. Guidelines on Stability Evaluation of Vaccines. WHO Technical Report Series No. 962, Annex 3.

* THÔNG TIN KHOA HỌC DÀNH CHO CÁN BỘ Y TẾ

Bài viết được biên soạn nhằm mục đích cập nhật và trao đổi kiến thức khoa học về hiệu giá vi rút sống (PFU), công nghệ sản xuất và tính ổn định của vắc xin thủy đậu. Nội dung được tổng hợp từ các tài liệu khoa học và nguồn tham khảo được trích dẫn. Các số liệu nghiên cứu cần được xem xét trong điều kiện và phạm vi nghiên cứu tương ứng, không thay thế thông tin kê toa hoặc hướng dẫn sử dụng vắc xin đã được phê duyệt tại Việt Nam.


Bài viết liên quan